Poradnik ubioru na narty – warstwa po warstwie

Wielu narciarzy popełnia ten sam błąd, ubierając się na mroźny dzień w górach: zakładają jak najwięcej warstw, myśląc, że im więcej ich będzie, tym cieplej. Problem pojawia się, gdy zaczynasz się poruszać – szybko robi Ci się za gorąco, zaczynasz się pocić, a potem marzniesz. W ten sposób od przegrzania łatwo przejść do wychłodzenia.

Jak więc stworzyć przemyślany system warstw, który reguluje temperaturę ciała, odprowadza wilgoć i chroni przed warunkami atmosferycznymi? Podpowiadamy. Podstawowa zasada jest prosta: zacznij od bielizny termoaktywnej odprowadzającej wilgoć, dodaj warstwę ocieplającą dopasowaną do warunków, a całość uzupełnij zewnętrzną warstwą chroniącą przed pogodą. Dostosowuj ubiór do temperatury, terenu i intensywności aktywności. Oto jak ubrać się na narty w każdych warunkach.

Głównym zadaniem warstwy bazowej nie jest zapewnienie ciepła, lecz odprowadzanie wilgoci. Odpowiednia bielizna termoaktywna odprowadza pot od skóry, umożliwiając jego odparowanie, zanim zacznie wychładzać organizm. Odzież bazowa przeznaczona do jazdy na nartach jest zazwyczaj wykonana z jednego z dwóch rodzajów materiałów: wełny merino lub włókien syntetycznych.

Wełna merino czy materiały syntetyczne?

Większości narciarzy polecamy wełnę merino, która zapewnia komfort przez cały dzień i jest niezwykle uniwersalna. To naturalne włókno pomaga regulować temperaturę ciała, sprawdza się w różnych warunkach klimatycznych i ma właściwości ograniczające powstawanie nieprzyjemnych zapachów, nawet podczas kilkudniowego użytkowania.

Jeśli jeździsz intensywnie, mocno się pocisz lub uprawiasz narciarstwo w cieplejszych warunkach, dobrym wyborem mogą być włókna syntetyczne, takie jak poliester lub nylon. Ich zaletą jest niska waga i szybkie schnięcie.

Wełna merino

• Naturalnie reguluje temperaturę ciała.
• Ogranicza powstawanie nieprzyjemnych zapachów nawet podczas kilkudniowego użytkowania.
• Jest miękka i przyjemna dla skóry.
• Sprawdza się w różnych warunkach klimatycznych.
• Może zapewniać więcej ciepła i być mniej oddychająca niż materiały syntetyczne.
• Jest zazwyczaj droższa od poliestru.

Materiały syntetyczne

• Szybko schną.
• Często są tańsze niż wełna merino.
• Doskonale sprawdzają się podczas intensywnej aktywności.
• Są lekkie i wytrzymałe.
• Przy długotrwałym użytkowaniu mogą łatwiej zatrzymywać nieprzyjemne zapachy.

Jak dobrać odpowiednią grubość warstwy?

Warstwy bazowe są dostępne w różnych gramaturach i grubościach. Nie każdy dzień na nartach wymaga takiego samego ubioru. Wybór powinien zależeć od prognozy pogody i rodzaju terenu.

Lekka: Idealna na wiosenne narty, ciepłe dni w ośrodku narciarskim i intensywne wycieczki skiturowe.
Średnia: Najbardziej uniwersalny wybór do codziennej jazdy w ośrodku narciarskim.
Gruba: Idealna na ekstremalnie niskie temperatury, dłuższe postoje podczas jazdy w grupie lub dla osób, którym naturalnie szybko robi się zimno.

Warstwa środkowa stanowi serce całego systemu warstwowego, a jej odpowiedni dobór może znacząco wpłynąć na komfort jazdy.

Gdy temperatura spada poniżej zera, pogoda jest burzowa lub planujesz jazdę wyłącznie po przygotowanych trasach, warto wybrać ocieplaną kurtkę, która zapewni dodatkowe ciepło.

W cieplejsze dni, na przykład przy temperaturze powyżej 0°C i słonecznej pogodzie, lub podczas podejść na własnych nogach, lepszym wyborem może być cieńsza warstwa. Sprawdzi się lekki polar, cienka kurtka z syntetyczną ociepliną lub kamizelka.

Polar

• Cienki i łatwy do łączenia z innymi warstwami
• Oddychający, idealny do aktywnej jazdy na nartach.
• Zachowuje dobre właściwości również w wilgotnych warunkach.

Ocieplina syntetyczna

• Szybko schnie i zapewnia ciepło nawet po zawilgoceniu.
• Jest uniwersalna przy zmiennej pogodzie.
• Doskonale sprawdza się podczas codziennej jazdy w ośrodku narciarskim i w trudniejszych warunkach pogodowych.

Kiedy potrzebuję warstwy środkowej?

Niektóre dni nie wymagają dodatkowej warstwy ocieplającej, na przykład ciepłe wiosenne dni lub wycieczki skiturowe z dużą ilością podejść. W takich sytuacjach kurtka typu shell i warstwa bazowa mogą wystarczyć. Warto jednak zabrać ze sobą dodatkową warstwę ocieplającą na wypadek spadku temperatury.

Narciarze wybierający ocieplane kurtki, które łączą zewnętrzną warstwę ochronną ze zintegrowaną warstwą izolacyjną, mogą również nie potrzebować dodatkowej warstwy środkowej podczas jazdy w ośrodku narciarskim.

Warstwa zewnętrzna chroni przed śniegiem, wiatrem i deszczem, a jednocześnie pomaga odprowadzać nadmiar ciepła podczas cieplejszych dni. Większość narciarzy nie ma kilku różnych kurtek na każdą pogodę, dlatego warto wybrać uniwersalny model, który sprawdzi się w szerokim zakresie warunków.

Kurtka shell czy kurtka ocieplana?

Kurtka ocieplana łączy zintegrowaną izolację termiczną z ochroną przed warunkami atmosferycznymi w jednym produkcie. To prosty i praktyczny wybór do jazdy w ośrodku narciarskim lub w regionach, gdzie przez większość sezonu panują niskie temperatury.

Kurtka typu shell – wykonana z materiału hardshell lub softshell – zapewnia większą elastyczność. Możesz dostosowywać warstwy pod spodem i poziom ocieplenia do zmieniającej się temperatury. Jeśli w trakcie sezonu spodziewasz się bardzo różnych warunków pogodowych, kurtka shell daje więcej możliwości.

Więcej o różnicach między materiałami softshell i hardshell przeczytasz w naszym artykule o rodzajach kurtek.

Wodoodporność i oddychalność

Wodoodporne materiały chronią przed śniegiem i wilgocią, a oddychające umożliwiają odprowadzanie pary wodnej na zewnątrz. Na szczególnie mokre i burzowe warunki wybierz kurtkę o wyższym parametrze wodoodporności, który znajdziesz w specyfikacji produktu.

To samo dotyczy oddychalności: im intensywniejszą aktywność planujesz, tym wyższy powinien być parametr oddychalności.

Przykładem jest materiał Atomic 3LAYR Protect, stosowany w kurtce Revent 3L Shell Jacket i spodniach Revent 3L Bib Pant. Oferuje wodoodporność na poziomie 20 000 mm oraz oddychalność 20 000 g, zapewniając wysoki poziom ochrony i komfortu.

Parametry powyżej 10 000 mm wodoodporności i 10 000 g oddychalności zapewniają dobrą ochronę w wilgotnych warunkach i odpowiednią wentylację. Zwracaj uwagę na te wartości w opisach produktów i ich specyfikacjach technicznych.

Na jakie funkcje warto zwrócić uwagę?

Podczas projektowania odzieży zespół Atomic uwzględnia potrzeby narciarzy w każdym, nawet najmniejszym detalu. Cel? Tworzenie rozwiązań zaprojektowanych specjalnie z myślą o narciarstwie, które znacząco poprawiają komfort i funkcjonalność na stoku.

Zwróć uwagę na następujące elementy:

• Otwory wentylacyjne pod pachami i na udach, które pomagają regulować temperaturę.
• Kaptury kompatybilne z kaskiem.
• Regulowane i wzmocnione mankiety.
• Liczne, praktycznie rozmieszczone kieszenie zapinane na zamek.
• Kieszeń na karnet narciarski.

Spodnie narciarskie to zewnętrzna warstwa chroniąca przed warunkami atmosferycznymi. Niektóre modele mają dodatkowe ocieplenie i regulowany pas. Spodnie na szelkach (Bib Pants) mają natomiast podwyższoną górną część z szelkami.

Niezależnie od tego, czy wybierasz klasyczne spodnie narciarskie, czy model na szelkach, zwróć uwagę na oddychalność, wentylację i wystarczającą ilość miejsca na warstwy bazowe pod spodem.
Spodnie na szelkach zapewniają dodatkową ochronę w głębokim śniegu i podczas trudnych warunków pogodowych. Klasyczne spodnie narciarskie mogą być natomiast lżejsze i mniej obszerne.

Pod spodnie narciarskie lub model na szelkach załóż bieliznę termoaktywną z wełny merino lub materiałów syntetycznych. W wyjątkowo niskich temperaturach możesz dodatkowo założyć ocieplane spodenki.

• Zimno i sucho: Średnia lub gruba warstwa bazowa + ocieplana warstwa środkowa + wodoodporna kurtka hardshell
• Łagodny dzień w ośrodku: Średnia warstwa bazowa + polar jako warstwa środkowa + kurtka shell
• Ciepłe wiosenne narty: Lekka warstwa bazowa + kurtka shell z otworami wentylacyjnymi
• Burzowy, mokry dzień w puchu: Średnia warstwa bazowa + syntetyczna ocieplina + wysoce wodoodporna kurtka shell i spodnie na szelkach
• Skitouring w terenie: Lekka warstwa bazowa + oddychający polar + lekka kurtka shell

Mokry, burzowy dzień

Postaw na ciepło i szybkoschnące materiały: średnią lub grubą warstwę bazową, ocieplaną warstwę środkową i wodoodporną kurtkę shell. Polar lub syntetyczna ocieplina sprawdzą się lepiej niż puch, ponieważ zachowują swoje właściwości również po zawilgoceniu.
Chroń odsłoniętą skórę za pomocą komina na szyję i gogli. W zimnych warunkach wybierz ocieplane rękawice lub łapawice.
Elementy takie jak pas przeciwśnieżny, spodnie na szelkach i kaptur kompatybilny z kaskiem pomagają zapobiegać przedostawaniu się śniegu do środka podczas jazdy w głębokim puchu.

Zamknij otwory wentylacyjne w kasku i odzieży, aby ograniczyć przedostawanie się wilgoci. Staraj się nie zdejmować rękawic w ciągu dnia – gdy zamokną, ponowne ich założenie może być trudne.

Zimne i suche warunki

Zacznij od średniej lub grubej warstwy bazowej. Dodaj ocieplaną warstwę środkową, która zapewnia dużo ciepła bez zbędnej objętości, a na koniec załóż ochronną kurtkę shell.
W zimne i suche dni dobrze sprawdzi się również kurtka narciarska z ociepleniem. Spodnie na szelkach lub ocieplane spodnie narciarskie oraz łapawice zapewnią dodatkowe ciepło i ochronę.

Łagodny dzień na przygotowanych trasach

Jeśli Twoja aktywność jest mniej intensywna, wybierz cieplejsze warstwy, aby zachować komfort przez cały dzień.
Dobrym rozwiązaniem będzie średniej grubości warstwa bazowa z wełny merino, polar lub ocieplana warstwa środkowa oraz kurtka shell.
Warto mieć pod ręką kamizelkę lub cieplejszą puchową warstwę środkową na wypadek, gdyby zrobiło Ci się zimno.

Ciepłe wiosenne narty

Wysokie temperatury mogą prowadzić do przegrzania, pocenia się, a następnie wychłodzenia. Lekka warstwa bazowa i oddychająca kurtka shell pomagają temu zapobiec.
Otwórz zamki wentylacyjne pod pachami, zdejmuj warstwy w razie potrzeby, załóż cienkie rękawice na wiosenne warunki i otwórz otwory wentylacyjne w kasku.
Jeśli jest naprawdę ciepło i nie ma wiatru, możesz jeździć wyłącznie w warstwie bazowej i środkowej, na przykład w polarze z kapturem lub lekkiej kurtce ocieplanej, całkowicie rezygnując z kurtki shell.

Skitouring w terenie

Podczas podejść o własnych siłach oddychalność jest ważniejsza niż maksymalna izolacja termiczna. Wybieraj lżejsze warstwy, reguluj wentylację i w razie potrzeby dodawaj lub zdejmuj poszczególne elementy ubioru w ciągu dnia.
Zawsze zabieraj ze sobą dodatkową warstwę ocieplającą i kurtkę shell na wypadek zmiany warunków, podczas przejść i na wietrznych szczytach.
Uzupełnij zestaw odpowiednimi akcesoriami
To właśnie drobne elementy wyposażenia często mają największy wpływ na komfort na stoku.

Rękawice czy łapawice?

Łapawice są zazwyczaj cieplejsze, ponieważ palce ogrzewają się nawzajem. Rękawice zapewniają natomiast większą swobodę ruchów i precyzję.
W bardzo zimne dni cienkie rękawiczki wewnętrzne mogą znacząco zwiększyć komfort cieplny i funkcjonalność całego zestawu.

Skarpety narciarskie

Zasada jest prosta: noś jedną parę skarpet przeznaczonych do jazdy na nartach. Nigdy nie zakładaj dwóch par i unikaj bawełny.
Cienkie skarpety narciarskie mogą być nawet cieplejsze niż grube modele, ponieważ nie ograniczają krążenia krwi ani nie wpływają negatywnie na dopasowanie butów narciarskich.
Skarpety kompresyjne mogą dodatkowo wspierać krążenie. Odpowiednio dobrane skarpety poprawiają dopasowanie butów i pomagają utrzymać stopy w cieple.

Kominy na szyję, kaski i gogle

Komin na szyję lub kominiarka chronią odsłoniętą skórę przed wiatrem i zimnem, a także mogą pełnić funkcję dodatkowej warstwy ocieplającej.
Dobrze dopasowane gogle z odpowiednią szybą, dobraną do warunków oświetleniowych, poprawiają widoczność przy zmiennej pogodzie.
Kask z regulowaną wentylacją zapewnia niezbędną ochronę, a jednocześnie pozwala zatrzymywać lub odprowadzać ciepło w zależności od temperatury.
Więcej informacji o prawidłowym dopasowaniu kasku znajdziesz w naszym artykule.
W bardzo zimne dni możesz założyć pod kask cienką czapkę, opaskę lub kominiarkę. Możesz również naciągnąć kaptur kurtki shell na kask.